DerivativesTopic #8 of 32

Derivatives of Inverse Trigonometric Functions

Derivatives of arcsin, arccos, arctan, and other inverse trig functions.

Basic Inverse Trig Derivatives

FunctionDerivativeDomain
arcsin⁡(x)\arcsin(x) or sin⁡−1(x)\sin^{-1}(x)11−x2\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}}∣x∣<1\lvert x \rvert < 1
arccos⁡(x)\arccos(x) or cos⁡−1(x)\cos^{-1}(x)−11−x2-\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}}∣x∣<1\lvert x \rvert < 1
arctan⁡(x)\arctan(x) or tan⁡−1(x)\tan^{-1}(x)11+x2\frac{1}{1 + x^2}all xx
arccot(x)\text{arccot}(x) or cot⁡−1(x)\cot^{-1}(x)−11+x2-\frac{1}{1 + x^2}all xx
arcsec(x)\text{arcsec}(x) or sec⁡−1(x)\sec^{-1}(x)1∣x∣x2−1\frac{1}{\lvert x \rvert\sqrt{x^2 - 1}}∣x∣>1\lvert x \rvert > 1
arccsc(x)\text{arccsc}(x) or csc⁡−1(x)\csc^{-1}(x)−1∣x∣x2−1-\frac{1}{\lvert x \rvert\sqrt{x^2 - 1}}∣x∣>1\lvert x \rvert > 1

With Chain Rule

For u=u(x)u = u(x):

FunctionDerivative
arcsin⁡(u)\arcsin(u)u′1−u2\frac{u'}{\sqrt{1 - u^2}}
arccos⁡(u)\arccos(u)−u′1−u2-\frac{u'}{\sqrt{1 - u^2}}
arctan⁡(u)\arctan(u)u′1+u2\frac{u'}{1 + u^2}
arccot(u)\text{arccot}(u)−u′1+u2-\frac{u'}{1 + u^2}
arcsec(u)\text{arcsec}(u)$\frac{u'}{
arccsc(u)\text{arccsc}(u)$-\frac{u'}{

Key Relationships

Note that:

  • ddx[arcsin⁡(x)]=−ddx[arccos⁡(x)]\frac{d}{dx}[\arcsin(x)] = -\frac{d}{dx}[\arccos(x)]
  • ddx[arctan⁡(x)]=−ddx[arccot(x)]\frac{d}{dx}[\arctan(x)] = -\frac{d}{dx}[\text{arccot}(x)]
  • ddx[arcsec(x)]=−ddx[arccsc(x)]\frac{d}{dx}[\text{arcsec}(x)] = -\frac{d}{dx}[\text{arccsc}(x)]

This is because arcsin⁡(x)+arccos⁡(x)=π2\arcsin(x) + \arccos(x) = \frac{\pi}{2} (and similarly for the other pairs).

Derivation of arctan(x)

If y=arctan⁡(x)y = \arctan(x), then x=tan⁡(y)x = \tan(y).

Differentiating implicitly:

1=sec⁡2(y)⋅dydx1 = \sec^2(y) \cdot \frac{dy}{dx}

dydx=1sec⁡2(y)=cos⁡2(y)\frac{dy}{dx} = \frac{1}{\sec^2(y)} = \cos^2(y)

Since tan⁡(y)=x\tan(y) = x and sec⁡2(y)=1+tan⁡2(y)\sec^2(y) = 1 + \tan^2(y):

dydx=11+tan⁡2(y)=11+x2\frac{dy}{dx} = \frac{1}{1 + \tan^2(y)} = \frac{1}{1 + x^2}

Examples

Example 1: Basic arcsin

f(x)=arcsin⁡(2x)f(x) = \arcsin(2x)

f′(x)=21−(2x)2=21−4x2f'(x) = \frac{2}{\sqrt{1 - (2x)^2}} = \frac{2}{\sqrt{1 - 4x^2}}

Example 2: arctan with chain rule

f(x)=arctan⁡(x2)f(x) = \arctan(x^2)

f′(x)=2x1+(x2)2=2x1+x4f'(x) = \frac{2x}{1 + (x^2)^2} = \frac{2x}{1 + x^4}

Example 3: Product with inverse trig

f(x)=x⋅arcsin⁡(x)f(x) = x \cdot \arcsin(x)

f′(x)=x⋅11−x2+arcsin⁡(x)⋅1=x1−x2+arcsin⁡(x)f'(x) = x \cdot \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}} + \arcsin(x) \cdot 1 = \frac{x}{\sqrt{1 - x^2}} + \arcsin(x)

Example 4: Composition

f(x)=arctan⁡(ex)f(x) = \arctan(e^x)

f′(x)=ex1+e2xf'(x) = \frac{e^x}{1 + e^{2x}}

Example 5: arccos

f(x)=arccos⁡(1−x2)f(x) = \arccos(1 - x^2)

f′(x)=−−2x1−(1−x2)2=2x1−1+2x2−x4f'(x) = -\frac{-2x}{\sqrt{1 - (1 - x^2)^2}} = \frac{2x}{\sqrt{1 - 1 + 2x^2 - x^4}}

=2x2x2−x4=2x∣x∣2−x2= \frac{2x}{\sqrt{2x^2 - x^4}} = \frac{2x}{|x|\sqrt{2 - x^2}}

Example 6: Sum of inverse functions

f(x)=arcsin⁡(x)+arccos⁡(x)f(x) = \arcsin(x) + \arccos(x)

f′(x)=11−x2+(−11−x2)=0f'(x) = \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}} + \left(-\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}}\right) = 0

This confirms that arcsin⁡(x)+arccos⁡(x)=constant=π2\arcsin(x) + \arccos(x) = \text{constant} = \frac{\pi}{2}.