DerivativesTopic #8 of 32

Derivatives of Inverse Trigonometric Functions

Derivatives of arcsin, arccos, arctan, and other inverse trig functions.

Basic Inverse Trig Derivatives

FunctionDerivativeDomain
arcsin(x)\arcsin(x) or sin1(x)\sin^{-1}(x)11x2\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}}x<1\lvert x \rvert < 1
arccos(x)\arccos(x) or cos1(x)\cos^{-1}(x)11x2-\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}}x<1\lvert x \rvert < 1
arctan(x)\arctan(x) or tan1(x)\tan^{-1}(x)11+x2\frac{1}{1 + x^2}all xx
arccot(x)\text{arccot}(x) or cot1(x)\cot^{-1}(x)11+x2-\frac{1}{1 + x^2}all xx
arcsec(x)\text{arcsec}(x) or sec1(x)\sec^{-1}(x)1xx21\frac{1}{\lvert x \rvert\sqrt{x^2 - 1}}x>1\lvert x \rvert > 1
arccsc(x)\text{arccsc}(x) or csc1(x)\csc^{-1}(x)1xx21-\frac{1}{\lvert x \rvert\sqrt{x^2 - 1}}x>1\lvert x \rvert > 1

With Chain Rule

For u=u(x)u = u(x):

FunctionDerivative
arcsin(u)\arcsin(u)u1u2\frac{u'}{\sqrt{1 - u^2}}
arccos(u)\arccos(u)u1u2-\frac{u'}{\sqrt{1 - u^2}}
arctan(u)\arctan(u)u1+u2\frac{u'}{1 + u^2}
arccot(u)\text{arccot}(u)u1+u2-\frac{u'}{1 + u^2}
arcsec(u)\text{arcsec}(u)$\frac{u'}{
arccsc(u)\text{arccsc}(u)$-\frac{u'}{

Key Relationships

Note that:

  • ddx[arcsin(x)]=ddx[arccos(x)]\frac{d}{dx}[\arcsin(x)] = -\frac{d}{dx}[\arccos(x)]
  • ddx[arctan(x)]=ddx[arccot(x)]\frac{d}{dx}[\arctan(x)] = -\frac{d}{dx}[\text{arccot}(x)]
  • ddx[arcsec(x)]=ddx[arccsc(x)]\frac{d}{dx}[\text{arcsec}(x)] = -\frac{d}{dx}[\text{arccsc}(x)]

This is because arcsin(x)+arccos(x)=π2\arcsin(x) + \arccos(x) = \frac{\pi}{2} (and similarly for the other pairs).

Derivation of arctan(x)

If y=arctan(x)y = \arctan(x), then x=tan(y)x = \tan(y).

Differentiating implicitly:

1=sec2(y)dydx1 = \sec^2(y) \cdot \frac{dy}{dx}

dydx=1sec2(y)=cos2(y)\frac{dy}{dx} = \frac{1}{\sec^2(y)} = \cos^2(y)

Since tan(y)=x\tan(y) = x and sec2(y)=1+tan2(y)\sec^2(y) = 1 + \tan^2(y):

dydx=11+tan2(y)=11+x2\frac{dy}{dx} = \frac{1}{1 + \tan^2(y)} = \frac{1}{1 + x^2}

Examples

Example 1: Basic arcsin

f(x)=arcsin(2x)f(x) = \arcsin(2x)

f(x)=21(2x)2=214x2f'(x) = \frac{2}{\sqrt{1 - (2x)^2}} = \frac{2}{\sqrt{1 - 4x^2}}

Example 2: arctan with chain rule

f(x)=arctan(x2)f(x) = \arctan(x^2)

f(x)=2x1+(x2)2=2x1+x4f'(x) = \frac{2x}{1 + (x^2)^2} = \frac{2x}{1 + x^4}

Example 3: Product with inverse trig

f(x)=xarcsin(x)f(x) = x \cdot \arcsin(x)

f(x)=x11x2+arcsin(x)1=x1x2+arcsin(x)f'(x) = x \cdot \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}} + \arcsin(x) \cdot 1 = \frac{x}{\sqrt{1 - x^2}} + \arcsin(x)

Example 4: Composition

f(x)=arctan(ex)f(x) = \arctan(e^x)

f(x)=ex1+e2xf'(x) = \frac{e^x}{1 + e^{2x}}

Example 5: arccos

f(x)=arccos(1x2)f(x) = \arccos(1 - x^2)

f(x)=2x1(1x2)2=2x11+2x2x4f'(x) = -\frac{-2x}{\sqrt{1 - (1 - x^2)^2}} = \frac{2x}{\sqrt{1 - 1 + 2x^2 - x^4}}

=2x2x2x4=2xx2x2= \frac{2x}{\sqrt{2x^2 - x^4}} = \frac{2x}{|x|\sqrt{2 - x^2}}

Example 6: Sum of inverse functions

f(x)=arcsin(x)+arccos(x)f(x) = \arcsin(x) + \arccos(x)

f(x)=11x2+(11x2)=0f'(x) = \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}} + \left(-\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}}\right) = 0

This confirms that arcsin(x)+arccos(x)=constant=π2\arcsin(x) + \arccos(x) = \text{constant} = \frac{\pi}{2}.